Mắt lồi do cận có chữa được không? Khắc phục được không?

Cận thị là một trong các tật khúc xạ phổ biến nhất hiện nay. Nhiều người bị cận thị lâu ngày phát hiện mắt bản thân bị lồi ra hơn so với bình thường. Vậy mắt lồi do cận có thật không? Phải điều trị ra sao? Mời bạn theo dõi bài viết dưới đây của đội ngũ Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được giải đáp chi tiết! 

1. Mắt lồi do cận là gì?

Mắt lồi do cận là cách nhiều người dùng để mô tả tình trạng mắt trông to hoặc có vẻ lồi hơn khi bị cận thị, đặc biệt ở người cận thị cao. Đây không đồng nghĩa với bệnh lồi mắt thực sự. Ở người cận thị trục, chiều dài trục nhãn cầu có thể tăng lên và làm thay đổi cấu trúc của mắt.

Ở người cận thị trục, đặc biệt cận thị cao, chiều dài trục nhãn cầu có thể tăng lên. Sự thay đổi cấu trúc này cùng với hiệu ứng quang học của kính cận có thể khiến một số người cảm thấy mắt trông to hoặc khác hơn khi tháo kính. Tuy nhiên, hiện tượng này cần được phân biệt với lồi mắt thực sự do bệnh lý hốc mắt hoặc tuyến giáp.

Cần phân biệt rõ “mắt trông to ra do trục nhãn cầu dài” với bệnh lồi mắt thực sự (do bướu cổ Basedow, viêm tuyến giáp, hoặc khối u hốc mắt). Nếu bạn thấy mắt lồi ra đột ngột, lồi lệch 1 bên, kèm theo đau nhức, đỏ mắt, nhìn đôi… hãy đến bệnh viện khám ngay lập tức vì đây là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng.

2. Đeo kính cận nhiều có làm lồi mắt không?

Câu trả lời chắc chắn từ các bác sĩ nhãn khoa là: KHÔNG. Đeo kính cận hoàn toàn KHÔNG làm lồi mắt.

Việc mắt trông to hoặc khác hơn không phải do gọng kính hay tròng kính làm nhãn cầu lồi ra. Ở người cận thị tiến triển, chiều dài trục nhãn cầu có thể tăng đồng thời tròng kính cận tạo hiệu ứng thu nhỏ hình ảnh của mắt, nên khi tháo kính, sự thay đổi về diện mạo có thể trở nên rõ hơn.

• Độ cận và chiều dài trục nhãn cầu có thể thay đổi theo thời gian.
• Tròng kính cận (thấu kính phân kì) làm hình ảnh mắt bị thu nhỏ lại. Khi bạn tháo kính ra, người đối diện đột ngột nhìn thấy kích thước thật của mắt, sinh ra ảo giác mắt bị lồi và “dại”.

3. Phân biệt rõ: Mắt trông to do cận thị và bệnh lồi mắt nguy hiểm

Rất nhiều bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa trong tình trạng hoang mang vì thấy mắt ngày càng lồi ra. Để tránh lo âu không đáng có, bạn cần phân biệt rõ đặc điểm hình thái do cận thị và các bệnh lý lồi mắt thực sự:

3.1. Mắt trông to hoặc lồi hơn ở người cận thị

Ở người cận thị trục, đặc biệt cận thị cao, chiều dài trục nhãn cầu có thể tăng. Sự thay đổi này kết hợp với hiệu ứng quang học của kính cận có thể khiến hình dáng mắt trông khác hơn. Tuy nhiên, đây không nên được đánh đồng với tình trạng nhãn cầu bị đẩy ra trước trong bệnh lồi mắt thực sự.

3.2. Bệnh lồi mắt thực sự (Bệnh lý nguy hiểm cần can thiệp)

Khác với cận thị, “Bệnh lồi mắt” xảy ra khi nhãn cầu bị một lực từ bên trong hốc mắt đẩy mạnh ra phía trước. Các nguyên nhân y khoa phổ biến bao gồm:

• Bệnh mắt liên quan tuyến giáp: Là một trong những nguyên nhân thường gặp của lồi mắt. Tình trạng viêm và thay đổi ở cơ, mô mỡ trong hốc mắt có thể khiến nhãn cầu bị đẩy ra phía trước.
• Viêm tổ chức hốc mắt: Viêm nhiễm, tụ mủ phía sau nhãn cầu.
• Khối u hốc mắt: U lành tính hoặc ác tính phát triển chèn ép dây thần kinh thị giác.
• Chấn thương: Tụ máu hoặc gãy vách xương hốc mắt.

Bảng tóm tắt cách nhận biết nhanh tại nhà:

Dấu hiệu cảnh báo: Cận thị làm mắt dài ra, còn bệnh lý nguy hiểm thì đẩy mắt lồi ra. Nếu bạn đột nhiên thấy mắt lồi nhanh, lồi lệch 1 bên, nhức mắt hay nhìn 1 vật thành 2, tuyệt đối không được chủ quan!
Hãy đến ngay Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được bác sĩ siêu âm nhãn cầu, đo nhãn áp và chụp chiếu hốc mắt, tìm ra nguyên nhân chính xác nhằm bảo vệ thị lực kịp thời.

4. Mắt lồi do cận có chữa được không?

Về mặt giải phẫu, chiều dài trục nhãn cầu đã tăng do cận thị không thể được rút ngắn bằng kính hoặc phẫu thuật khúc xạ. Tuy nhiên, tùy nguyên nhân khiến mắt trông to hoặc khác hơn, có thể lựa chọn giải pháp phù hợp để cải thiện thị lực và yếu tố thẩm mỹ.

4.1. Phẫu thuật mắt cận

Với người trưởng thành đủ điều kiện, phẫu thuật mắt cận có thể giúp giảm sự phụ thuộc vào kính gọng. Khi không còn hiệu ứng thu nhỏ hình ảnh của tròng kính cận, đôi mắt có thể trông tự nhiên hơn về mặt thẩm mỹ. Tuy nhiên, phẫu thuật khúc xạ không làm ngắn lại trục nhãn cầu đã kéo dài và không phải phương pháp điều trị bệnh lồi mắt thực sự.

Các công nghệ mổ cận tiên tiến hiện nay: CLEAR, SmartSurfACE, Femto Pro hoặc đặt kính nội nhãn Phakic ICL (cho người cận cực nặng).

>>>Xem thêm: Mổ mắt cận bao nhiêu tiền?

4.2. Sử dụng kính áp tròng ban đêm Ortho-K

Với cận thị ở trẻ em, đặc biệt khi độ cận còn tiến triển, Ortho-K có thể là một trong những lựa chọn được bác sĩ cân nhắc tùy tình trạng mắt và khả năng đáp ứng của trẻ. Kính được đeo khi ngủ để tạm thời thay đổi hình dạng giác mạc, giúp cải thiện thị lực không kính vào ban ngày.

Ở trẻ có độ cận tiếp tục tăng, Ortho-K là một trong những phương pháp có thể được cân nhắc trong kế hoạch kiểm soát tiến triển cận thị khi có chỉ định phù hợp. Ngoài Ortho-K, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc Atropine nồng độ thấp hoặc các giải pháp kiểm soát cận thị khác tùy độ tuổi, tốc độ tăng cận và tình trạng mắt của trẻ.

4.3. Tối ưu lại kính gọng

Nếu vẫn đeo kính gọng, hãy chọn tròng kính chiết suất cao (1.67 hoặc 1.74) để tròng kính siêu mỏng. Tròng mỏng sẽ giảm thiểu hiện tượng quang học làm biến dạng kích thước mắt, giúp mắt trông tự nhiên hơn khi nhìn qua lớp kính.

4.4. Đối với người bị mắt lồi do các nguyên nhân khác

Các can thiệp ngoại khoa như phẫu thuật áp giải hốc mắt và phẫu thuật xạ trị có thể được cân nhắc thực hiện cho bệnh nhân bị lồi nhãn cầu do ảnh hưởng từ bệnh lý tuyến giáp, khối u,…. không áp dụng cho các trường hợp mắt lồi cận thị.  

• Xạ trị: Phương pháp này sử dụng tia xạ có kiểm soát để tác động vào các mô mềm (cơ, mỡ) bị viêm và sưng trong hốc mắt. Mục tiêu là giảm phản ứng viêm, từ đó giúp giảm mức độ lồi của mắt. Xạ trị thường được chỉ định trong giai đoạn bệnh mắt tuyến giáp đang hoạt động.
• Phẫu thuật giải áp hốc mắt: Đây là một phẫu thuật phức tạp, trong đó bác sĩ sẽ loại bỏ một phần vách xương của hốc mắt (thường là thành trong hoặc thành dưới) để tạo thêm không gian. Điều này cho phép các mô bị sưng phồng có chỗ để dịch chuyển, giúp nhãn cầu lùi về vị trí bình thường hơn.

5. Cách giảm mỏi mắt và chăm sóc mắt cận tại nhà

Các biện pháp tại nhà không thể làm thay đổi chiều dài trục nhãn cầu hay điều trị lồi mắt thực sự. Tuy nhiên, nghỉ mắt hợp lý, chớp mắt thường xuyên và hạn chế nhìn gần liên tục có thể giúp mắt thoải mái hơn khi học tập, làm việc với màn hình.

• Bài tập chớp mắt: Ngồi thẳng lưng, chớp mắt nhanh liên tục trong 10-15 giây, sau đó nhắm chặt mắt lại và hít thở sâu. Lặp lại 5 lần. Giúp tuyến lệ tiết nước mắt tự nhiên, giảm khô và sưng mắt.
• Massage quanh hốc mắt: Xoa nóng 2 lòng bàn tay, áp nhẹ lên mắt trong 10 giây. Sau đó dùng ngón áp út miết nhẹ từ khóe mắt trong ra đuôi mắt. Thực hiện 10 lần mỗi tối trước khi ngủ.
• Tập giãn cơ mắt: Giữ nguyên đầu, di chuyển ánh mắt nhìn lên trần nhà – nhìn xuống đất – nhìn sang trái – nhìn sang phải. Mỗi hướng giữ 5 giây. Động tác này giúp cơ mắt linh hoạt, không bị “đơ” khi tháo kính.
• Quy tắc 20-20-20: Cứ 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn ra xa 20 feet (6 mét) trong 20 giây để mắt được nhả điều tiết.

Vì vậy, khi tìm hiểu cách giảm độ cận, cần phân biệt giữa giảm mỏi mắt, kiểm soát cận thị tiến triển và điều chỉnh thị lực. Các bài tập mắt hoặc thay đổi thói quen sinh hoạt không thể làm số độ cận đã có tự giảm về 0.

ĐĂNG KÝ NHẬN ƯU ĐÃI

Chọn nơi khámBiên Hòa: 1403 Nguyễn Ái Quốc, KP.11, P.Tam Hiệp.TP.HCM: Ortho-K Việt, 857A Tạ Quang Bửu, P. Chánh Hưng.

6. Lưu ý cách chăm sóc mắt cận thị nặng đúng cách

Mặc dù không thể làm mắt “hết lồi”, việc chăm sóc đúng cách vẫn rất quan trọng để bảo vệ thị lực ở người cận thị nặng. Nhiều người lo lắng cận nặng có bị mù không, tuy nhiên cận thị cao không đồng nghĩa chắc chắn sẽ mất thị lực. Nguy cơ chủ yếu liên quan đến các biến chứng ở võng mạc, hoàng điểm hoặc những cấu trúc khác của mắt nếu không được theo dõi phù hợp.

• Khám mắt định kỳ 6-12 tháng/lần: Người cận thị nặng nên đo mắt cận và khám chuyên khoa định kỳ để theo dõi độ cận, sức khỏe đáy mắt cũng như phát hiện sớm những bất thường ở võng mạc.
• Đeo kính đúng độ: Giúp bảo đảm thị lực rõ và hạn chế tình trạng nhìn mờ, nheo mắt hoặc khó chịu khi sinh hoạt. Với trẻ có cận thị tiến triển, bác sĩ cũng có thể tư vấn các loại tròng kính kiểm soát cận thị như tròng kính Essilor trong những trường hợp phù hợp.
• Sử dụng nước mắt nhân tạo khi có tình trạng khô mắt và theo hướng dẫn phù hợp.
• Duy trì lối sống lành mạnh: Có chế độ dinh dưỡng tốt cho mắt, cho mắt nghỉ ngơi hợp lý khi làm việc, và bảo vệ mắt khỏi tia UV khi ra ngoài.
• Nhận biết các dấu hiệu cảnh báo: Đi khám ngay nếu thấy các triệu chứng như ruồi bay, chớp sáng, hoặc mất một phần tầm nhìn.

Người cận thị cao nên hiểu rõ các tác hại của cận thị để nhận biết sớm những vấn đề có thể ảnh hưởng đến võng mạc, hoàng điểm và thị lực lâu dài.

Mắt lồi do cận có thể khiến nhiều người lo lắng về thẩm mỹ và sức khỏe thị lực. Việc thăm khám định kỳ giúp xác định đúng nguyên nhân, theo dõi tình trạng cận thị và phát hiện sớm những bất thường cần can thiệp. Khi có dấu hiệu mắt lồi bất thường, đau nhức hoặc nhìn đôi, nên đến cơ sở chuyên khoa để được bác sĩ kiểm tra và tư vấn phù hợp.